Fen Bilimleri

14 Nisan 2022 Perşembe

FEN BİLGİSİ 6. SINIF

1. Aşağıdakilerden hücre organellerinden hangisinin görevi yanlış verilmiştir?

a)Ribozom –protein sentezi b)Lizozom –hücre solunumu

c)Sentrozom –hücre bölünmesi d)Kloroplast-fotosentez

2. Görme olayı gözün hangi kısmında gerçekleşir?

a)Göz merceği b)Sert tabaka c)Sarı benek d)Göz bebeği

3. Aşırı salgılanması halinde guatr hastalığına sebeb olan iç salgı bezi hangisidir?

a)Hipofiz b)Böbrek üstü bezleri c)Tiroid d)Pankreas

4. Enerji tüketimi fazla olan kas hücrelerinde hangi organel daha fazla bulunur?

a) Çekirdek b)Ribozom c) Kloroplast d) Mitokondri

5. Tohumun çimlenmesi için aşağıdaki-lerden hangisi gerekli değildir?

a) Su b)Besin c) Güneş ışığı d) Oksijen

6. Çiçekli bitkilerin üreme organı hangisidir?

a) Yaprak b)Gövde c) Çiçek d) Kök

7. Yeşil bitkilerde fotosentezin gerçekleşmesi için aşağıdakilerden hangisi gerekli değildir?

a)Karbondioksit b)Klorofil c) Oksijen d) Güneş ışığı

8.Nezle olduğumuzda, besinlerin tadını da alamayız.

Yukarıdaki bilgiye dayanarak aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılabilir?

a) Koku duyusu ile tat duyusunun birbiriyle bağlantısı yoktur.

b) Koku ve tat duyuları birbiriyle bağlantılı çalışır.

c) Nezle mikrobik bir hastalıktır

d) Nezle olan kişinin duyu organları iyi çalışmaz

9. Aşağıdakilerden hangisi göz kusuru değildir?

a) Renk körlüğü b) Şaşılık c) Presbitlik d) Trahom

10. Kulağın dengeyle ilgili kısmı aşağıdakilerden hangisidir?

a) Korti organı b) Dalız c) Yarım daire kanalları d) Kemik köprü

11. Merkezi sinir sisteminin hangi kısmı vücudun dengesini düzenler?

a) Beyin b) Omurilik soğanı c) Beyincik d) Omurilik

12. Düşünmeden ani yapılan hareketler sinir sisteminin hangi kısmı tarafından denetlenir?

a) Beyin b) Omurilik soğanı c) Beyincik d) Omurilik

1. Biberde bulunup hayvan hücresinde bulunmayan organel hangisidir ?
a) Sentrozom b)Kloroplast c) Ribozom d) Mitokondri

2. Aşağıdaki organel ve görevlerinden hangisi yanlıştır ?
a) Ribozom –Protein sentezi
b) Mitokondri-Enerji üretimi
c) Lizozom- Besin üretimi
d) Endoplazmik retikulum-Madde iletimi

3. Bitkinin boyunun uzaması, kalınlaşmasını sağlayan doku hangisidir ?
a) Sürgen doku b)Salgı doku c)İletim Doku d) Koruyucu doku

4. Aşağıdaki bitkilerden hangisinde destek doku yoktur ?
a) Armut b) Kiraz c) Çimen d) Erik

5. Aşağıdaki bitkilerden hangisinin kökü yanlış verilmiştir ?
a) Buğday-Saçak kök b) Mısır-Kazık kök
c) Havuç-Depo kök d) Sağan-Saçak kök

6. Tohum çimlenmesinde aşağıdakilerden hangisi gerekli değildir ?
a) Su b) Sıcaklık c) Işık d) Karbondioksit

7. Aşağıdakilerden hangisi çiçeksiz bitkilerin ortak özelliğidir ?
a) Döl almaşı gösterme b) Damarsız olama
c) Tohumsuz olma d) Spor oluşturma

8. Kemiğin hangi kısmında kan hücreleri üretilir ?
a) Kırmızı kemik iliğinde b) Kemiz zarında
c) Sarı kemik iliğinde d) Süngerimsi dokuda

9. Aşağıdaki kaslardan hangisi yapı ve görevleri bakımından diğerlerinden farklıdır ?
a) Mide kası b) Bağırsak kası c) Böbrek kası d) Bacak kası

10. Safra kesesi bulunmayan bir insan hangi besinin sindiriminde zorlanır ?
a) Yağ b) Protein c) Vitamin d) Su

11. 0 Rh. (-) kan grubuna sahip birisi aşağıda verilenlerin hangisinden kan alabilir?
a) AB Rh.(-) b) A Rh.(-) c) B Rh.(-) d) 0 Rh.(-)

12. Canlılarda üreme hücrelerine ne ad verilir ?
a) Embriyo b) Zigot c) Gamet d) Yumurta

13. Beyinciği zedelenen birinde aşağıdakilerden hangisinin kaybı söz konusudur ?
a) Vücut dengesini sağlama b) Bilgileri depo etme
c) Refleksleri kontrol etme d) Sindirim

14. Aşağıdakilerden hangisi şartlı reflekstir ?
a) Diz kapağına vurulduğunda ayağın hareketi
b) Çocuğun yanan sobadan kendini sakınması
c) şıkla karşılaşan göz bebeğinin küçülmesi
d) Öksürme

15. Mikroplu bir hastalığa yakalandığımızda kandaki akyuvar sayımız artar. Aşağıdaki durumlardan hangisi bu açıklamaya uyar ?
a) Şeker hastalığı b) Kolun kırılması c) Bademciğin şişmesi d) Tansiyonun yükselmesi

5.SINIF MATEMATİK ÇALIŞMA SORULARI

1. 540 301 sayısında 6 sayısının basamak değeri kaçtır?

A) 600 B) 6000 C) 6 000 000 D) 60

2. 3 yüz binlik+ 5 onbinlik+ 0 binlik+ 6 yüzlük+ 3 onluk+ 1 birlik şeklinde çözümlemesi verilen sayı kaçtır?

A) 35 631 B) 305 631 C) 35 630 D) 350 631

3. 420 x 30 işleminin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A) 1260 B) 12 600 C) 126 D) 126 000

4. ( 75 x 1)x( 23 x 0 ) işleminin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A) 1725 B) 725 C) 0 D) 7250

5. 8040 : 20 işleminin sonucu kaçtır?

A) 440 B) 402 C) 420 D) 24

6. 74,02- 45 işleminin sonucu hangisidir?

A) 29,02 B) 39,02 C) 2,902 D) 390,2

7. 9,12 x 10 işleminin sonucu hangisidir?

A) 0,912 B) 91,2 C) 912 D) 9120

8. Kütle birimleri kaçar kaçar büyür ve küçülür?

A) Biner biner B) Yüzer yüzer C) Onar onar D) Beşer beşer

9. 1 mm’ nin içinde kaç tane dm vardır?

A) 10 B) 100 C) 1000 D) 1

10. 120 gr kaç kg’dır?

A) 1200 B) 120 C) 1,2 D) 0,12

11 Nisan 2022 Pazartesi

Bitkiler ve Çiçeklerle ilgili sorular ve cevaplar

Bitkiler ve Çiçekle ilgili çalışma Soru ve Cevapları

1.Çiçeğin kısımları nelerdir?
Çanak yaprak,taç yaprak,çiçek tablası,çiçek sapı,erkek organ ve dişi organdır.

2.Çanak yaprak nedir?
Çiçek tomurcuk halindeyken tomurcuğu dış etkilerden korur. Yeşil renklidir.

3.Taç yaprak nedir?
Çiçeğin renkli yapraklarıdır. Canlı renkleri ile birçok hayvanı çiçeğe çeker. Erkek ve dişi organı sarar ve korur.

4.Çiçek tablası nedir?
Çanak yaprak,taç yaprak,erkek ve dişi organların üzerinde dizildiği kısımdır.

5.Çiçek sapı nedir?
Çiçeği bitki gövdesiyle birleştiren kısımdır. Bitkiden su ve besin alır.

6.Erkek organ kaç kısımdan oluşur?
İki kısımdan oluşur. Başçık ve sapçık olmak üzere. Başçık çiçek tozlarının(polenlerin) bulunduğu kısımdır. Polenler erkek üreme hücrelerini içerir. Sapçık ise başçığı taşır.

7.Dişi organ hangi kısımlardan oluşur?
Tepecik,dişicik borusu ve yumurtalık olmak üzere üç kısımdan oluşur. Tepecik;polenlerin dişi üreme organına yerleşiği ilk kısımdır. Yapışkan yapıdadır. Dişicik borusu;polenlerin tepecikten yumurtalığa taşındığı borudur. Yumurtalık;içinde bir veya birkaç tane tohum taslağı bulunur. Tohum taslağının içinde dişi üreme hücresi(yumurta) yer alır.

8.Tozlaşma nedir?
Polenlerin rüzgar,hayvanlar ve su aracığıyla dişi üreme organının tepeciğine taşınmasına tozlaşma adı verilir.

9.Tohum nedir?
Döllenme sonrasında tohum taslağı gelişerek tohumu oluşturur. Tohumun içinde bulunduğu yumurtalık gelişerek meyveyi oluşturur.

10.Tohumlar ne işe yarar?
Tohumlar bitkilerin nesillerini sürdürmelerini sağlar. Bazı meyveler tek tohumluyken,bazıları çok sayıda tohuma sahiptir. İnsanlar ve hayvanlar besin kaynağı olarak meyve ve tohumları kullanır.

11.Çiçekli bir bitkinin hayat döngüsü nasıldır?
1.tozlaşma 2.döllenme 3.tohum ve meyve oluşumu 4.çimlenme 5.genç bitkinin oluşması 6.olgun bitkinin oluşması

12.Bitkiler ihtiyaç duyduğu besini nasıl üretirler?
Bitkiler ihtiyaç duyduğu besini güneş ışığından yararlanarak fotosentezle üretir.

13.Çimlenme nedir?
Tohumdaki embriyonun uygun şartlarda gelişerek ana bitkiye benzer bitki oluşturmak üzere tohumdan çıkıp serbest hale geçmesine çimlenme denir.

14.Bir tohumun çimlenmesi için neler gereklidir?
Uygun sıcaklık,oksijen ve su

15.Bir tohumun çimlenmesi için neler gerekli değildir?
Toprak ve ışık

16.Organik tarım nedir?
Toprak,su ve havayı kirletmeden çevreyi ve canlıların sağlığını koruyan tarımsal üretim yöntemi organik tarımdır. Organik tarımda yapay gübre ve ilaç kullanılmaz. Organik tarımda amaç ürün miktarının artması değil,temiz ve kaliteli gıda üretilmesini sağlamaktır.

Çiçekli Bitkiler

Bitkiler de tüm canlılar gibi beslenir, gelişir ve ürerler. Çiçekli bitkilerin üreme organları çiçektir. Çiçekli bitkilerde üreme eşeyli olarak gerçekleşir. Tohum ilerde gelişecek olan bitkinin küçük bir taslağını yani embriyonu taşır. Çiçekli bitkilere aynı zamanda tohumlu bitkiler de denir.

ÇİÇEKLİ BİTKİLER	ÇİÇEKSİZ BİTKİLER
1 – Üreme organı olan çiçek vardır.	1 – Çiçekleri yoktur.
2 – Kök, gövde ve yaprakları vardır.	2 – Kök, gövde ve yaprakları yoktur veya iyi gelişmemiştir.
3 – Gövde ve yapraklarında iletim boruları vardır.	3 – Eğrelti otu hariç iletim boruları yoktur.
4 – Eşeyli üreme ile çoğalırlar.	4 – Eşeyli ve eşeysiz olarak çoğalırlar.

Tablo-1: Çiçekli bitkiler ile çiçeksiz bitkiler arasındaki farklar

Tohumlarına göre iki gruba ayrılır.

1) Açık Tohumlular

2) Kapalı Tohumlular

1) AÇIK TOHUMLULAR

Açık tohumlulara kozalaklılar da denir. Çünkü meyveleri kozalak şeklindedir. Tohumları meyvenin içinde saklı olmayıp, kozalak pulları üzerinde bulunan odunsu bitkilerdir. Odunsu bitki olduğu için düzenli iletim demetleri ve kambiyum vardır. Çok yıllıktırlar. Her zaman yeşildirler ve çoğu iğne yapraklıdır. Ormanları oluşturan ağaçların başında iğne yapraklılar gelir. İğne yapraklı olanları çiçek tozu üretir ve tohumların kozalaklarında taşır. Açık tohumlulara şu bitkileri örnek verebiliriz;

Köknar, ladin, ardıç en tanıdığımızı ise çamdır.sürekli karşılaştığımız çam ağaçlarından faydalanarak açık tohumluları anlatalım.

Türlerin çoğunda gövde kabuğu kalın, pürüzlü ve çatlaktır. Çam ağaçlarının yapraklarında ikiden fazla çenek bulunur. Genç çamların tacı genellikle konik, dalları yatay ve çevreli olabilirler. Bu tür bitkiler kuraklığa dayanıklı olmakla birlikte iyi gelişip çoğalabilmeleri için temiz hava ve bol ışığa ihtiyaç duyarlar.

Çoğalmaları ise; aynı ağaçta hem erkek hem de dişi kozalak bulunur. Erkek kozalaklar her biri iki çiçek tozu kesesi taşıyan çok sayıda verimli puldan oluşur. Dişi kozalaklarda her biri iki tane tohum taslağı taşıyan bir pulun altına yerleşmiş, sarmal dizilişli çok sayıda yaprak benzeri yapı vardır. Baharda ya da yaz başında çiçek tozu keselerindeki uzunlamasına yarıklardan çıkan çiçek tozları havada uçuşur. Havada uçuşan çiçek tozları dişi kozalakları pullarında birine konduğunda üreme süreci başlar. Çiçek tozu burada çimlenerek tohum taslağına doğru bir borucuk uzatır. Bu borucuğun içinde aşağıya doğru hareket eden spermalardan biri yumurta hücresini döller. Döllenmiş yumurta hücresinden tohum gelişir. Oluşan kanatlı tohumlar rüzgarda kolayca uçuşarak çevreye dağılırlar., toprağa düşüp uygun koşulları buldukları zaman çimlenmeye başlar ve kısa sürede genç bir bitki oluşur.

2) KAPALI TOHUMLULAR

Bu bölümü oluşturan bitkiler en yaygın kara bitkileridir. Açık tohumlu bitkilerden farklı olarak, kapalı tohumluların tohum taslakları etli bir yumurtalığın içinde gelişir. Kapalı tohumluların üreme organları çiçekleridir. İğne yapraklılar genellikle rüzgarla tozlaşmalarına karşılık kapalı tohumlular tozlaşabilmek için bal özü taşıyan göz alıcı çiçekleriyle, böcekleri kendilerine çekerler. Çiçekler döllendikten sonra, tohum taslakları tohuma, yumurta meyveye dönüşür. Tohum meyvenin içinde bulunur.

Kapalı tohumlular tek çenekli ve çift çenekli olmak üzere ikiye ayrılır: Aşağıdaki tabloda özellikleri görülmektedir.

TEK ÇENEKLİLER	ÇİFT ÇENEKLİLER
1) Otsu bitkilerdir.	1) Genellikle odunsu bitkilerdir.
2) Yaprakları ince, uzun, şerit şeklindedir.	2) Yaprakları geniş parçalıdır.
3) Yaprakları paralel damarlıdır.	3) Yaprakları ağsı damarlıdır.
4) Tohumda tek çenek bulunur.	4)Tohumda çift çenek bulunur.
5) Kambiyum yoktur.	5) Kambiyum bulunur. (çok yıllıklarda)
6) İletim demetleri düzensizdir.	6) İletim demetleri düzenlidir.
7) Kökleri saçak köktür.	7) Kazık kök ve yan köklerden oluşur.
8) Gövdeleri incedir.	8) Gövdeleri kalındır.
9) Örneğin;Buğday, mısır, soğanlı bitkiler	9) Örneğin; Fasulye, elma, armut

Tablo-2: Tek çenekli ve çift çenekli bitkilerin özellikleri

Bitkiler ve Yapıları

Bitkiler ve Yapısı

Şekil ve yapı bakımından benzer olan aynı görevleri yapan hücrelerin meydana getirdiği topluluğa doku denir.Dokuları inceleyen bilim dalına Histoloji denir.

Dokular ikiye ayrılır:

1.Bitkisel dokular

2.Hayvansal dokular

Şekil ve yapı bakımından benzer olan aynı görevleri yapan hücrelerin meydana getirdiği topluluğa doku denir.Dokuları inceleyen bilim dalına Histoloji denir.

Bitkisel dokuların sınıflandırılması

BİTKİSEL DOKULAR (İkiye ayrılır)

Sürgen (Meristem) Doku:

Bitkilerde bölünme yeteneği sürekli olan dokudur. Sürekli bölünerek değişmez dokuları oluşturur.Bu doku bitkinin uzamasını ve kalınlaşmasını sağlar.

1.Birincil Meristem :

Kök gövde ve dal uçlarında bulunur.Boyuna büyümeyi sağlar.

2.İkincil meristem(Kambiyum) :

Bu doku değişmez doku hücrelerinin bölünme yeteneği kazanmasıyla gelişir. Bitkinin enine kalınlaşmasını sağlar.

Değişmez dokular:

Birincil ve ikincil meristem doku hücrelerinin gelişme ve farklılaşmasından oluşur. Değişmez dokuları meydana getiren hücreler, bölünebilme özelliğini kaybeder.

Değişmez dokular yapı ve görevlerine göre gruplandırılır:

1.Parankima dokusu:

Bitkilerdeki diğer doku ve organların arasını doldurur. İşlevlerine göre özümleme parankiması, havalandırma parankiması ve depo parankiması olarak üç gruba ayrılır.

2.Koruyucu doku :

Bitkilerde kök , gövde ve meyvelerin üzerini örter. Hücre çeperi kalındır. İki gruba ayrılır.

a-Epidermis:

Bitkinin genç bölgelerinin ve yapraklarının üzerini örten tek tabakalı bir dokudur.Üzerinde kutikula tabakası vardır.Bu tabaka kurak bölge bitkilerinde su kaybını önler.Epidremis hücreleri faklılaşarak tüyleri ve stomaları oluşturur.

Stomalar yaprağın alt yüzeyinde bulunur. Bitkinin gaz alışverişini ve terleme yoluyla yapısındaki su miktarını düzenler.

b-Periderm

Çok yıllık bitkilerde kök ve gövdenin üzerini örter.Peridermde epidermisdeki stomaların yerini kovucuk(lentisel) alır.

3. İletim dokusu:

Bitkilerde madde taşınmasını gerçekleştirir. İletim dokusu ikiye ayrılır.

a-Odun borusu (ksilem):

Oluştuktan sonra hücreleri canlılığını kaybeder.Bu borular kökten yaprağa doğru su ve madensel tuzları taşır.

b-Soymuk boruları(floem):

Canlı hücrelerden oluşmuştur.Soymuk borusu fotosentezle üretilen besinlerin köke doğru iletimini sağlar.

4.Destek doku:

Bitkinin yapısının korunmasını sağlar. Çok yıllık bitkilerde gövdeyi dayanıklı duruma getirir.Bir yıllık bitkilerde destek doku bulunmaz.destek doku iki çeşittir.

a-Pek doku:

Büyümekte olan genç bitkilerde yer alan canlı bir dokudur,hücre çeperi kalındır.

b-Sert doku

Sitoplazma ve çekirdekleri yoktur. Yuvarlak ve köşeli hücrelerine “taş hücreleri” denir.Armut ve ayvada bulunur.

5.Salgı doku:

Bol sitoplazmalı ve büyük çekirdekli canlı hücrelerden oluşur.Oluşturdukları salgılar bitkiyi çürümekten korur, tozlaşmayı kolaylaştırır ve bitkiyi dış etkilere karşı korur.

Bitkilerin hücre, doku ve organlardan oluşan düzenli yapısı
Bütün canlılar hücrelerden oluşmuştur. Hücreler dokuları dokularda organları oluşturmuştur. Çevremizdeki canlılardan olan bitkilerde bu yapıdadır. Bitkileri inceleyen bilim dalına botanik denir.Bitkiler bazı özelliklerine göre farklılık gösterirler. Bitkileri iki ana gurupta incelemek mümkündür.

1.Çiçekli bitkiler

2.Çiçeksiz bitkiler

Bir bitkiyi incelediğimizde aşağıdaki yapıları görürüz.

1.Bitkinin toprak altında kalan kısmı olan kök.

2.Diğer organları taşıyan gövde.

3.Gövde üzerindeki yapraklar.

4.Renkli yapraklardan oluşan çiçek.

Bitkinin toprakla ilişkisini kuran kök

Genellikle toprağın altında kalan ve bitkiyi toprağa bağlayan kısımdır. Kök, bitkinin beslenmesi için gerekli su ve suda çözünmüş madensel tuzları topraktan emerek alır.

Kök, ana kök, yan kökler ve emici tüyler olmak üzere 3 kısımdan oluşur.

Ana kök : Her bitkide bir tane bulunur. Bitkinin toprağa sıkıca bağlanmasını sağlar.

Yan kökler : Ana kökten yanlara doğru uzanan çok sayıdaki köklerdir. Bitkinin topraktan çıkmasını önler. Yan kökler suyun olduğu yöne doğru ilerleyerek bitkinin suyu almasına yardımcı olur.

Emici tüyler : Yan köklerin uç kısımlarındaki tüysü yapılardır. Topraktan su ve madensel tuzları emerler. Ayrıca salgıladıkları asitli maddelerle kökün önüne gelen taş, kaya gibi sert engelleri parçalayarak eritirler.

Kök, yapı ve görevlerine göre kazık kök, saçak kök ve depo kök olmak üzere 3 çeşittir.

Kazık kök : Ana kök iyi gelişmiş, kalınlaşmış ve toprağın içine doğru uzanmıştır. Yan kökler ise ana köke bağlı ve fazla gelişmemiştir. Ebegümeci, fasülye, havuç, lahana, bakla, bamya, gelincik ve büyük ağaçların kökleri kazık köktür.

Saçak kök : Ana kök fazla gelişmemiş ve yan köklerle aynı kalınlıktadır. Gövdenin kökle birleştiği yerden hemen hemen aynı uzunlukta çok sayıda yan kökler çıkmıştır. Soğan, buğday, mısır, çilek, çimen, arpa, ayçiçeği ve sarımsak gibi bitkilerin kökleri saçak köke örnektir.

Depo kök : Ana kök aşırı gelişerek yedek besin depo edebilecek duruma gelmiştir. Yan kökler, ana kökten çıkmış ve oldukça ince görünümdedir. Turp, havuç, şeker pancarı ve şalgam kökleri depo kök olup yedek besin depo ederler. Ayrıca salep bitkisinin yan kökleri yedek besin depo eder.

Ayrıca bataklık bitkilerinde dik durmayı sağlayan destek kök ve bitkinin hava almasını sağlayan hava kökleri bulunur.

Çiçekli bir bitkinin diğer bir organı da gövdedir. Bitkinin genellikle toprak üstünde bulunan dal, yaprak, çiçek ve meyve gibi yapılarını taşıyan organıdır. Gövde, içindeki iletim boruları sayesinde topraktan alınan su ve madensel tuzları yapraklara, yapraklarda oluşan besin maddelerini de köke kadar iletir. Ayrıca bitkinin dik durmasını ve yaprakların güneşten en iyi şekilde yararlanmasını sağlar. Tomurcuk,yaprak,çiçek ve meyveyi taşır. Köklerden gelen suyu yapraklara kadar iletmekle görevlidir.

GÖVDE ÇEŞİTLERİ

ODUNSU GÖVDE: Ağaç gibi çok yıllık bitkilerde sert ve sağlam gövdeleridir. Örnek:Çam, kavak, elma, söğüt odunsu gövdedir.

OTSU GÖVDE:Bir yıllık bitkilerin ince,zayıf ve yeşil renkli gövdeleridir. Örnek: Sebzeler, buğday. Çimen otsu gövdedir.

YUMRU GÖVDE: Besin depo edilen ve toprak altında bulunan gövdedir. Örnek: Patates ve yer elması.

SÜRÜNGEN GÖVDE:Toprak üzerinde dik durmayan, sürünen gövdedir. Örnek: Karpuz ve çilek.

SARILGAN GÖVDE:Sarmaşık, asma ve fasulye gibi bitkilerin gövdesi bu tiptir.

YASSI GÖVDE:Lahana,marul,soğan ve sarımsak gibi bitkilerin gövdesi yassı gövdedir.

DEPO GÖVDE:Kaktüs gibi hücrelerinde su depo eden gövdelerdir.

YAPRAK
Bitkinin solunum ve besin yapmakla görevli organı yapraklardır. Yaprağın geniş ve yassı kısmına “yaprak ayası”, dala veya gövdeye bağlandığı kısmına “yaprak sapı”, yaprak sapının biraz genişleyerek gövde veya dala bağlanan ucuna “yaprak kını” , yaprak kını ile dal arasındaki kısma “tomurcuk” , yaprak ayasında iletimi sağlayan iletim borularına “damarlar” denir.

Yaprak ayası tek parçalı olan yapraklara “basit yaprak”, yaprak ayası çok parçalı olan yapraklara ise “bileşik yaprak” denir.

Yapraklar ayalarına göre; oval (kayısı), yuvarlak (ayva), iğne (çam), şerit (buğday, mısır), spatül (söğüt) ve el ayası (asma, çınar)

Yapraklar kenarlarına göre; düz kenarlı, dişli kenarlı, bölümlü kenarlı ve parçalı kenarlı

Yapraklar damarlarına göre; telek damarlı, el tarağı damarlı ve paralel damarlı

Yapraklar dizilişlerine göre; sarmal, karşılıklı ve halkalı

Yaprağın Görevleri :

1. Fotosentez yoluyla besin yapar.

2. Alt kısımlarındaki gözeneklerden (stoma) solunum yapar.

3. Terleme yoluyla fazla suyu dışarı atar.

4. Yaprak dökülmesi sayesinde zararlı maddelerin dışarı atılmasını sağlar.

ÇİÇEK
Çiçekli bitkilerin üreme organları çiçektir. Çiçek, tohumlar vasıtasıyla yeni bireylerin oluşmasını ve bitkinin devamını sağlar.

Tam bir çiçekte; çiçek sapı, çiçek tablası, çanak yaprak, taç yaprak, erkek ve dişi organlar vardır. Çiçek sapı çiçeği dala bağlar, çanak yaprak, taç yaprak, erkek ve dişi organlar dıştan içe doğru sırayla dört halka şeklinde çiçek tablası üzerine dizilirler.

Erkek organ, ipçik denilen bir sap ile başçık denilen şişkin bir kısımdan meydana gelmiştir. Başçıkta, içinde erkek üreme hücreleri (polen) bulunan çiçek tozu keseleri bulunur. Polenler olgunlaşınca keseler çatlar ve polenler etrafa yayılır.

Dişi organ, yumurtalık, dişicik borusu ve tepecik olmak üzere üç kısımdan oluşur. Yumurtalıkta çok sayıda dişi üreme hücresi (yumurta) bulunur. Dişicik borusu, tepeciği yumurtalığa bağlayan dar kısımdır. Tepecikte çiçek tozlarının yapışmasını sağlayan yapışkan bir sıvı bulunur.

Erkek ve dişi organı bir arada bulunduran bitkilere “bir evcikli” , erkek ve dişi organları ayrı bulunduran bitkilere de “iki evcikli” bitki denir. Meşe, mısır, çam, kestane ve fındık bir evcikli, söğüt, antep fıstığı, kenevir ve kavak iki evcikli bitkilerdir.

Erkek organın başçığındaki polenlerin dişi organın tepeciğine taşınması olayına “tozlaşma” denir. Polenlerin rüzgar, su, böcekler ve kuşlar vasıtasıyla taşınması sonucu oluşan tozlaşmaya “doğal tozlaşma” , insan eliyle yapılan tozlaşmaya da “yapay tozlaşma” denir.

Tozlaşma sonucu dişi organın tepeciğine gelen erkek üreme hücreleri buraya yapışarak dişicik borusu boyunca uzantı oluşturur. Bu uzantı içindeki hücrelerden biri aşağı yumurtalık içine düşerek dişi üreme hücresi ile birleşir. Bu olaya “döllenme” denir. Döllenmiş yumurtaya “zigot” denir. Döllenmiş yumurta bölünerek “embriyo” yu meydana getirir. Zamanla embriyonun etrafında besince zengin canlı çenekler oluşur. Bu çeneklere “tohum” denir. Tohumun gelişerek etli ve sulu bir hal almasıyla “meyve” meydana gelir.

Döllenmeden sonra tohum taslağı tohumu, yumurtalık olgunlaşarak meyveyi oluşturur.Tohumu çevreleyen kısmına meyve adı verilir. Bir meyvenin yapısına çiçek tablası hatta çiçek sapı dahi katılır. Örneğin eriğin yediğimiz kısmı meyvedir.

Çimlenme

Tohum içinde embriyo ve besin maddesi bulunan yapıdır. Tohumdan bitki kökünün, gövdesinin ve yaprak ve çiçeklerin oluşmasına çimlenme denir.

Tohum çimlenirken gerekli besini çeneklerden alır. Tohumun çimlenebilmesi için uygun sıcaklık ve hava gerekir.

Buğday ve mısır gibi bitkilerin bir tana çeneği bulunur bunlara “tek çenekli bitkiler”, fasulye ve nohut gibi bitkilerde iki tane çenek yer alır bunlara da “iki çenekli bitkiler” denir.

Çimlenme esnasında tohumun yapısındaki besin kullanılır ve böylece yeni bir bitki oluşur.

Kara yosunları

Nemli yerlerde, ağaç kabukları ve toprak üzerinde görülen yeşil renkli küçük bir bitkidir. Küçük bir gövdeye ve köksü kısma sahiptirler. Damarsızdırlar. İnce saplarının ucunda bulunan spor keselerinin içindeki sporların olgunlaşarak keselerin çatlaması ile etrafa yayılması sonucu nemli yerlerde çimlenerek genç kara yosunu bitkisi oluşur. Bu şekilde eşeysiz üreme yaparlar. Ertesi yıl genç kara yosunu bitkisinin ince yapraklarının arasında oluşan erkek ve dişi üreme organlarındaki erkek ve dişi üreme hücrelerinin birleşmesi sonucu zigot oluşur. Zigot gelişimini tamamlayarak yeni bir karayosununu oluşturur. Bu şekilde üreme eşeyli üremedir. Kara yosununun hayatı boyunca bir eşeyli üremeyi bir eşeysiz üreme takip eder. Buna “döl değişimi” veya “döl almaşı” denir.

Eğrelti otları

En gelişmiş çiçeksiz bitkilerdir. Kök, gövde ve yapraklar bulunur. İletim boruları bulunduğundan damarlıdırlar. Eğrelti otları ormanlarda ağaç diplerinde, nemli yerlerde ve dere kenarlarında yetişirler. Eğrelti otlarında da döl almaşı görülür. Eğrelti otları geniş yapraklarının altında kahverengi spor keselerindeki sporların rüzgar veya başka etkilerle çevreye yayılıp çimlenmesiyle eşeysiz, sonra oluşan erkek ve dişi üreme hücrelerinin birleşmesiyle eşeyli ürerler.

Çiçekli bitkiler ile çiçeksiz bitkiler arsındaki farklar şunlardır ;

Doğal bir çevrede yaşayan canlıların birbirleriyle ilişkilerine ekosistem denir. Toprakta yaşayan küçük böcekler bitkilerle beslenir. Yılan ,kurbağa gibi hayvanlar ise hem böceklerle hem de bitkilerle beslenir. Bitkiler bir çok canlının enerji kaynağıdır.

Bitkiler fotosentez sayesinde havadaki oksijen ve karbondioksit dengesini düzenler. Ayrıca hava su toprak dengesinde rol oynar.

Erozyonu kökleri sayesinde önler. Mobilya kağıt sanayinde kullanılır.

Kirlilik çeşitleri

1. Hava kirliliği

2. Su kirliliği

3. Toprak kirliliği

4. Ses kirliliği

5. Radyasyon

Hava kirliliği havada çeşitli gazların birikmesi sonucu oluşur. Bu gazların bir katman oluşturması sera etkisi yaratır ve güneş enerjisinden yararlanmayı azaltır. Bitkilerde bundan ister istemez olumsuz yönde etkilenir.
Aynı şekilde çeşitli karbon gazları atmosferde birikerek su buharı ile bileşerek asitleri oluşturur. Bu asitler asit yağmurları halinde yere iner bitkilerin gelişimini olumsuz yönde etkiler.
Bitkiler çevredeki bütün kirlilik olaylarından olumsuz yönde etkilenir. Çevrenin temiz tutulması bitkiler açısından hayati önem taşır. Bu anlamda bitkiler korunmalı ve yaşatılmalıdır. Ancak bu şekilde temiz ve sağlıklı bir çevreye sahip olabiliriz.

6 Nisan 2022 Çarşamba

Polis haftası

Polis haftası ne zaman? Polis haftası anlamı ve önemi nedir?

Polis Haftası ile ilgili sözler, şiirler

Türk Polis Teşkilatı modern anlamda 10 Nisan 1845 tarihinde İstanbul'da kurulmuştur. Halen 1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'na dayanarak örgütlenmiş ve 1934 tarihli 2559 sayılı Polis Vazife ve Sâlahiyet Kanunu ile yetkilendirilmiş bir teşkilattır. İçişleri Bakanlığı'na bağlı bir genel müdürlüktür. Merkezde Daire başkanlıkları, taşrada İl ve İlçe Emniyet Müdürlükleri olarak örgütlenmiştir.

POLİS HAFTASI SÖZLERİ, MESAJLARI NELERDİR?

Siz yatağınızda rahat uyuyun diye, eIini, koIunu, bacağını ve dahi canını kaybeden yiğitIer var. PoIis haftasında tüm poIisIerimizi sevgi ve saygıyIa seIamIıyoruz.

Bu üIkenin askerIerimizIe birIikte en kahraman evIatIarı. PoIis haftanız kutIu oIsun.

PoIis haftanız kutIu oIsun Türkiye'mizin güzeI, cesur evIatIarı. Hepinize görevinizde başarıIar diIiyorum, kendinize dikkat edin.

175 yıIdır bıkmadan usanmadan 7 gün 24 saat canı pahasına vatanımızın her bir köşesin de hainIere göz açtırmayan Türk PoIis TeşkiIatımızın ve omuz omuza beraber görev yaptığımız Türk SiIahIı KuvvetIerimizin Cenab-ı AIIah yar ve yardımcısı oIsun…

Kurulduğu 10 Nisan 1845 tarihinden bugüne kadar ülkemizde huzur ve düzenin bozulmaması ve bizlerin güvenli bir şekilde yaşamını sürdürebilmesi için gece gündüz fedakârca görev yapan, Türk Polis Teşkilatının 177. yılı kutlu olsun!

Gecesini gündüzüne katarak 24 saat toplumumuzun huzur ve güveni için çalışan polislerimizin Polis Haftası kutlu olsun

Ülkemizin dört bir tarafında büyük bir özveri ile çalışan ve bu uğurda hiçbir fedakarlıktan kaçınmayan, Milletimizin huzur ve güvenliğini sağlayan Türk Polis Teşkilatı’nın 177. kuruluş yıldönümü kutlu olsun

Polis Haftası ve Polis Günü nedeniyle bu zor, zorluğu ölçüsünde de onurlu görevlerini büyük bir özveriyle ve insan sevgisiyle yerine getirmekte olan tüm emniyet mensuplarını takdir ve sevgiyle selamlar Polis Haftalarını kutlarım

Vatanı ve milleti uğruna canlarını dahi vermekten sakınmayan tüm emniyet mensuplarının Polis Haftası kutlu olsun.

Tüm emniyet mensuplarmızın polis haftası kutlu olsun. Hepsine canı gönülden teşekkürler. Onlar bizim her şeyimiz. Bütün polislerin Allah yardımcısı olsun. Ayrıca tüm şehitlerimize Allah'tan rahmet diliyorum; şehit anne babalarının ellerinden öpüyorum. Bende bir polis eşiyim; eşimle gurur duyuyorum.

Türkiye Cumhuriyeti devletimizin, ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü halkımızın can ve mal güvenliğini sağlamak, huzur ve asayişi temin etmek, suç işlemesini önlemek suçluları adalete teslim etmek gibi önemli görevleri başarıyla yerine getiren Polislerimizin Polis Haftası kutlu olsun

Geçirdiğimiz zor günlerde fedakârca mücadele eden ve vatanımızın, milletimizin güvenliği için mesai mefhumu gözetmeksizin daha da çok çalışan Polislerimizin Polis Haftası kutlu olsun

Böyle bir mesleğin icrasının da elbette bazı zorlukları olmaktadır. Halkın güvenliğini sağlamak ve onları korumak kolay değil, bu açıdan bakınca teşkilatın ne kadar önemli bir görev üstlendiğini görmekteyiz. Halkında, bizimde polislerimize bu zorlu görevde yardımcı olunmasının gerektiği bilincinde olmalıyız.

Kurulduğu tarih olan 10 Nisan 1845’ten bu yana, Türk polis teşkilatı büyük bir fedakârlıkla, vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü, halkımızın huzurunu, mutluluğunu, can ve mal güvenliğini sağlamak, insan hak ve özgürlüklerini korumak için özverili bir şekilde çalışıyor. Bu kutsal görevin ifası sırasında, görevi uğruna canlarını feda eden kahraman şehitlerimizi ve ebediyete intikal eden polislerimizi rahmetle, gazi ve emeklilerimizi minnetle anıyorum. Türk polis teşkilatımızın 177. kuruluş gününü kutlar, görevi başında bulunan polislerimize minnet ve şükranlarımı sunar, sağlık, mutluluk ve başarılar dilerim.

10 Nisan, “Polis Günü”, Aziz Milletimizin huzur ve güvenliğinin teminatı olarak gördüğü Türk Polisine minnettarlığımızın bir ifadesi olarak armağan ettiği bir şükran günüdür. Türk Polisi, gösterdiği olağanüstü gayretlerle yaptığı hizmetler sonucunda, Milletinin gönlünde taht kurmanın haklı gurur ve mutluluğunu yaşamaktadır. teşkilat mensuplarına da sağlık, başarı ve mutluluklar diliyorum.

ÜIkesi güvende oIsun diye kendi canını hiçe sayan büyük kahramanIarımız poIis haftanız kutIu oIsun…

AIIah'ım! AInı secdede duranIar hatırına, Kâbe'de ağIayan göz hatırına, Hz. Muhammed (S.A.V) kokuIu güI hatırına! Sen tüm poIisIerimizi koru. PoIis haftanız kutIu oIsun…

Polis haftanızı Kutlar, Kazasız,belasız görevler ve nöbetler dilerim.Ayrıca uygun mesai koşullarına ve özlük haklarına kavuşmanız dileğiyle

Tüm emniyet mensuplarımızı takdirle ve sevgiyle selamlıyor, vatanı ve milleti uğruna canlarını veren tüm Emniyet mensuplarına da, Allah'tan rahmet, onların yakınlarına da,halen görev başında bulunan polislerimize de Polis haftası ve Polis günü vesilesiyle; minnet ve saygılarımı sunuyorum.

ATATÜRK’ÜN SÖZLERİ

Polis asker kadar disiplinli, hukukçu kadar hukuk adamı, bir anne kadar şefkatli olmalıdır.

Polis, kanun adamıdır. Ona her zaman saygı göstermeli ve itaat edilmelidir.

Polise karışılmaz, vazifesini yaparken serbest bırakılmalıdır.

Herkesin polisi kendi vicdanıdır, fakat polis vicdanı olmayanların karşısındadır.

POLİS HAFTASI ŞİİRLERİ NELERDİR?

10 NİSAN

1845’de doğduk biz ölümsüzlüğe,
O gün yemin ettik Milletimize,
Koruyacağız asayişi,cumhuriyeti,
Vatan yolunda karşılıksız ölmeyi.
Adadık kendimizi biz bu yurda,
Ölürüz karşılıksız bu uğurda,
Kopsa kolumuz,olmasa bacağımız,
Vatan yolunda yok olsun canımız.

POLİS

Yücelir görevi hakkıyla yapan
Alçalır Vatana ihanet eden
Kurulur tuzaklar bekler bir kapan
Dikkat et kendini kaptırma Polis…

Şehirde ışıksın hep yanıyorsun
Görev yapmaz isen kirleniyorsun
Adaletten ayrılma seviliyorsun
Başın yükseklere değmeli Polis…

His arkadaşın vicdan rehberin
Anarşi hortlarsa boğar ellerin
Yardım edip yol gösterir sözlerin
Ne yüce ne büyük görevin Polis…

Devlete sahip çık bırakma garip
Bayrak dalgalanır çıkarsak sahip
Milli duygu artsın olmasın kayıp
Alkışlar şahsına ismine Polis…

Kentlerde kolluksun düzen sağlarsın
Hafiyesin dedekdifsin sivilsin varsın
Suçlular kaçamaz bulur tutarsın
Ne güzel duruşun görüntün Polis…

Mukaddes görevin adaletin var
Kolların mazlumu okşayıp sarar
Garibana muhtaca sağlarsın yarar
Çiçeksin, peteksin, sıcaksın Polis…

Mehmet Karlı

TÜRK POLİSİ

Türk polisi, Türk polisi,
Severiz biz hepinizi,
Kim ne derse desin size,
İnanmayın, kanmayın,
Millet sever hepinizi,
Türk polisi, Türk polisi,
Severiz biz hepinizi,
Gece gündüz demeden,
Ekmek yemek yemeden,
Edirne'den Erzurum'a,
Gidersiniz seve seve,
Doyamadan yavrunuza,
Bu vatan, millet uğruna,
Nice canlar verirsiniz,
Türk polisi, Türk polisi,
Severiz biz hepinizi,
Her daim çalışırsınız,
Yakalarsın hırsızı, uğursuzu,
Minnettardır bu millet,
İhtiyarı, genci, yetişkini,
Severiz biz polisimizi.

POLİSTİ BABAM

Daha ilk günümde okula bile,
Annem ile gittimdi ben elele,
Özlemle bekledim, sevgiyi dile,
Getirmedi hiç, polisti babam...

Var mıdır ki bundan daha elimi,
Silah sıkan dost mu, düşman elimi,
Gündüz silahını, gece elimi,
Bırakmadı hiç polisti babam...

Zalimin elinden, düşünce çarka,
Polis polise, olurmuş arka,
Bir kere olsun, beni de parka,
Götürmedi hiç, polisti babam...

Ondan başkasına, bilmez tapmayı,
Zincirmiş polis, bilmez kopmayı,
Yatarken alnımdan, beni öpmeyi,
Unutmadı hiç, polisti babam...

Namerttir yolda, durakta vurur,
Yine de yıkılmaz, ayakta durur,
Onunla yaşar, göğsünde gurur,
Bitirmedi hiç, polisti babam...

Eksiltmedi bizden, sofrada aşı,
Eğilmedi hiç, düşmana başı,
Sakladı içinde, gözünden yaşı,
Akıtmadı hiç, POLİS'Tİ babam...
BİR POLİS OLACAĞIM

Bir polis olacağım çelikten kanadımla,
Edirne'den Kars'a kadar yurdumu koruyacağım,
Bir polis olacağım şefkatli ellerimle,
Her zaman iyilerin yanında yer alacağım.

Bir polis olacağım hak yolunda,
Ebediyen iyiliğin timsali kalacağım,
Bir polis olacağım kanımla canımla,
Sonsuza denk kötülüklerle savaşacağım.

Bir polis olacağım üstün azmimle,
Milletimi yükseltip yücelteceğim,
Bir polis olacağım kişiliğimle,
Bütün dünyaya örnek olacağım.

Bir polis olacağım dünyadan,
İyileri seçip ayıracağım,
Bir polis olacağım gönül bahçemden ,
Milletime güller uzatacağım.

KAHRAMAN POLİS AMCA

Kollarsın hepimizi,
Korursun Cumhuriyeti,
Göze alırsın ölmeyi,
Kahraman polis amca.

Suçluları yakalarsın,
Suçsuzları kollarsın,
Güvenliğimizi sağlarsın,
Kahraman polis amca.

YEMİN ETTİN 1845'de,
Bu ülkeyi korumaya.
Görevini yapıyorsun,
O günden bu yana,
Kahraman polis amca

POLİSİMİZ

Göğsünde nakışlı, şerefi şanı.
Silahı kınında yiğit polisim.
Bileğinde halka, tetikte canı.
Mazlumun yanında yiğit polisim.

Polistir suçluyu arayıp bulan.
Düşmandır sizlere terörle yılan.
Sancağını canın üstünde kılan.
Yıldızı şanında yiğit polisim.

Aman vermez, terör esen yellere.
İlham olur vatan diyen dillere.
Zincir vurur kirli olan ellere?
Cananı canında yiğit polisim.

Sevmez sizi yere bakan zihniyet.
Ülkemizin asayişi emniyet.
Ulu tanrım polisime yardım et.
Bayrağı kanında yiğit polisim.

Sayesinde suçlu şimdi delikte.
Kuvveti var trafikte çevikte.
Asayişi sağlar hepsi birlikte.
Hakanlar hanında yiğit polisim.

Ramazandan polisime beyitler.
Halkımızın emniyeti yiğitler.
Gururumuz topraktaki şehitler.
Vatanın bağrında yiğit polisim.

Ramazan Kurt